اضطراب در کودکان و نوجوانان😫

اضطراب در کودکان و نوجوانان یک مشکل رایج و پیچیده در زمینه سلامت روان است که می تواند تاثیر قابل توجهی بر سلامت و عملکرد روزانه آنها داشته باشد. این مشکل طیف وسیعی از شرایط را در بر می گیرد، از جمله اختلال اضطراب فراگیر، اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال اضطراب جدایی و فوبی های خاص. 

اضطراب پاسخی طبیعی به استرس یا خطر است، اما زمانی که بیش از حد یا مداوم شود، می تواند به طور قابل توجهی بر سلامت و زندگی روزمره کودک تاثیر بگذارد. در این مقاله، به پیچیدگی های اضطراب در کودکان و نوجوانان می پردازیم و علل، علائم و راه کارهای موثر برای حمایت از آن‌ها را روشن می‌کنیم.

درک اضطراب دوران کودکی

اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان از شایع ترین اختلالات سلامت روان است که تقریباً از هر هشت کودک یک نفر را تحت تاثیر قرار می دهد. این اختلالات طیف وسیعی از شرایط را در بر میگیرند، از جمله اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال اضطراب جدایی و فوبی های خاص. در حالی که علت دقیق اختلالات اضطرابی به طور کامل شناخته نشده است، ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و رشدی در ایجاد آن نقش دارند.

کودکان در پاسخ به  فشار تحصیلی، موقعیت های اجتماعی، درگیری های خانوادگی یا رویدادهای آسیب زا دچار مضطرب میشوند. علاوه بر این، ویژگی‌های خاص شخصیتی مانند کمال گرایی یا حساسیت به انتقاد ممکن است کودکان را مستعد ابتلا به اختلالات اضطرابی کند.

شناخت علائم اضطراب در کودکان و نوجوانان

اضطراب می تواند در کودکان و نوجوانان به شکل های مختلف بروز کند و علائم بسته به نوع و شدت اختلال ممکن است متفاوت باشد. علائم رایج اضطراب در کودکان و نوجوانان عبارتند از:

• نگرانی یا ترس بیش از حد در مورد فعالیت های روزمره یا رویدادها
• اجتناب از موقعیت های اجتماعی یا تجربیات جدید
• علائم فیزیکی مانند دل درد، سردرد یا خستگی
• مشکل در تمرکز یا تکمیل کارها
• تحریک پذیری یا بدخلقی
• اختلالات خواب، از جمله مشکل در به خواب رفتن یا بیدار ماندن
• تغییرات در اشتها یا وزن
• کمال گرایی یا انتقاد بیش از حد از خود

علل و عوامل خطر اضطراب در کودکان و نوجوانان

در حالی که علل دقیق اختلالات اضطرابی در کودکان چند وجهی است، چندین عامل ممکن است خطر ابتلا به این شرایط را افزایش دهد:

✅ ژنتیک: کودکانی که سابقه خانوادگی اختلالات اضطرابی دارند، به احتمال زیاد خودشان نیز دچار اضطراب می شوند. این موضوع نشان دهنده زمینه ژنتیکی برای این شرایط است.

✅ محیط: رویدادهای استرس زا در زندگی، مانند تروما، درگیری های خانوادگی یا تغییرات عمده زندگی، می توانند اضطراب را در کودکان تحریک یا تشدید کنند.

✅ عصب شناسی: تفاوت در شیمی و عملکرد مغز ممکن است در ایجاد اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان نقش داشته باشد.

✅ مزاج: کودکانی که به طور طبیعی حساس تر هستند یا مستعد احساسات منفی هستند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به اختلالات اضطرابی قرار داشته باشند.

✅ یادگیری و رفتار: کودکانی که از نظر تحصیلی یا اجتماعی با مشکل مواجه هستند، به دلیل احساس شکست یا طرد شدن، سطح بالاتری از اضطراب را تجربه می کنند.

با درک این عوامل زمینه ای، والدین، مربیان و مراقبین می توانند از کودکانی که با اضطراب دست و پنجه نرم میکنند، بهتر حمایت کنند.

حمایت از کودکان و نوجوانان مبتلا به اضطراب

حمایت موثر از کودکان و نوجوانان مبتلا به اضطراب شامل رویکردی چند وجهی است که هم به جنبه‌های احساسی و هم به جنبه‌های عملی این شرایط می‌پردازد. برخی از راهکارهای حمایتی برای کودکان مبتلا به اضطراب عبارتند از:

➕ ایجاد محیطی امن و حمایتی: فضایی پرورش دهنده و بدون قضاوت فراهم کنید که کودکان در آن احساس راحتی کنند تا افکار و احساسات خود را بیان کنند.

➕ تشویق به برقراری ارتباط درست: برقراری ارتباط درست بین کودکان و بزرگسالان مورد اعتماد را تقویت کنید و آنها را تشویق کنید تا در مورد نگرانی ها و ترس های خود صحبت کنند.

➕ آموزش مهارت های مقابله: به کودکان مهارت های مقابله عملی مانند تمرینات تنفس عمیق، تکنیک های ذهن آگاهی و صحبت مثبت با خود را آموزش دهید تا علائم اضطراب را کنترل کنند.

➕ ایجاد روال: ایجاد یک برنامه روزانه قابل پیش بینی می تواند به کاهش عدم قطعیت و ایجاد حس ثبات برای کودکان مبتلا به اضطراب کمک کند.

➕ درخواست کمک از روانشناس: اگر علائم اضطراب همچنان ادامه دارد یا با عملکرد روزانه تداخل می کند، از یک روانشناس واجد شرایط،  که در کار با کودکان و نوجوانان تخصص دارد، کمک بگیرید.

اغلب افرادی که اضطراب شدید دارند، احساس می کنند این علائم در آن ها و یا کودکانشان غیر قابل کنترل هست و همین عامل خود باعث ایجاد نگرانی بیشتر می شود.

انواع اضطراب در کودکان و نوجوانان

از انواع اختلال در کودکان و نوجوانان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✅ اختلال اضطراب عمومی

اختلال اضطراب عمومی در کودکان و نوجوانان معمولا در مورد تعدادی از حوادث ویا فعالیت ها است و ممکن است تمام وقت رخ دهد و اما نمی توان آن را به موضوع خاصی ربط داد.

برخی از اختلالات از جمله ترس از شکست یا عملکرد ضعیف، اضطراب امتحان، نگرانی درمورد ایمنی کودک و یا خانواده، نگرانی در مود رعد و برق و یا جنگ و..این نوع اختلالت در موردموضوعی خاص است .

✅ فوبیا و ترس

فوبیا و ترس نیز بسیار خاص و منحصر به فرد است، کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان در صورت مواجه با حادثه و یا وضعیتی ممکن است دچار ترس شوند و این ترس ها شامل : ترس از مشکلات، تنفس از ارتفاع، ترس از پرواز و.. می باشد.

✅ اختلال اضطراب جدایی

اختلال اضطراب جدایی، نگرانی کودکان و یا نوجوانان از دور بودن والدین است. این کودکان اغلب ترس دارند که والدینشان آسبیب ببینند و یا از آن ها جدا شوند. این نوع اضطراب معمولا در کودکان پیش دبستانی دیده می شود اما ممکن است در بزرگسالان نیز مشاهده شود.

✅ وسواس

وسوسه ها، افکاری هستند که کنترل آن ها مشکل است و موجب ناراحتی شدید فرد خواهد شد. وسواس هایی که شایع است و اضطراب را در کودکان و نوجوانان ایجاد می کند مانند : شستن زیاد دست، بازنگری، چک کردن مداوم و…

✅ اختلال هراس

اختلال هراس با دوره های گسسته  وشدید اضطراب در کودکان و نوجوانان مشخص می شود و ناگهانی بوده و بدون هشدار رخ خواهد داد و این نوع اخلال به یک مکان و موقعیت خاص مرتبط نیست.افرادی که اختلال هرس دارند دچار اضطراب بالایی هستند و احساس می کنند همه چیز در اطراف آن ها بسته است و دشواری تنفس پیدا می کنند.

✅ اختلال استرس

اختلال استرس نیز معمولا از طریق مواجه با یک رویداد و تجربه ترسناک و آسیب زا رخ داده است و اضطراب را در کودکان و نوجوانان ایجاد می کند.

نتیجه گیری

اختلالات اضطرابی شرایط شایع اما قابل درمانی هستند که می توانند تأثیر قابل توجهی بر زندگی کودکان و نوجوانان داشته باشند. با درک علل، علائم برای مدیریت اضطراب، والدین، می توانند حمایت لازم را برای کمک به رشد عاطفی و تحصیلی کودکان فراهم کنند. با مداخله زودهنگام و درمان مناسب، کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی می توانند یاد بگیرند که علائم خود را مدیریت کنند و زندگی پرباری داشته باشند.

سوالات متداول