همه چیز درباره اختلال بیش فعالی در بزگسالان

اختلال بیش فعالی در بزگسالان که به آن ADHD نیز گفته می شود، یک اختلال عصبی رشدی است که هم کودکان و هم بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهد. افراد مبتلا به ADHD اغلب در توجه و تمرکز مشکل دارند. همچنین آن ها ممکن است، علائمی مانند حرکت مداوم یا بی قراری نشان دهند.

این اختلال می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر روابط اجتماعی، عملکرد شغلی و کیفیت زندگی فرد داشته باشد. تشخیص و درمان مناسب، شامل مشاوره و درمان دارویی، می‌تواند به بهبود عملکرد و کاهش مشکلات ناشی از این اختلال کمک کند.

بیش فعالی در بزگسالان چیست؟

اختلال بیش فعالی یا ADHD یکی از رایج ترین اختلالات رفتاری در دوران کودکی است، بزرگسالانی که به این اختلال گرفتار هستند معمولا جنبش و تحرک بالایی دارند که این موضوع مشکلات زیادی را برای بزرگسالان و والدین و همچنین معلمان به وجود می آورد. یادگیری این افراد نیز بسیار آهسته و آرام است.

لازم است بدانید که تنها کودکان به این اختلال مبتلا نمی شوند بلکه احتمال بروز آن در بزرگسالان هم وجود دارد. البته باید بدانید که این اختلال از کودکی در فرد باقی می ماند و علائم آن همچنان در بزرگسالی نمایان می شود. میزان شدت بیش فعالی در بزرگسالان کمتر از کودکان است به عبارتی با بالا رفتن سن میزان شدت آن کاهش می یابد.

علت بروز بیش فعالی در بزرگسالان

علت دقیق ADHD مشخص نیست، اما روانشناسان بر این باورند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. اغلب با ترکیبی از دارو درمانی، رفتار درمانی و حمایت والدین درمان می شود.

عوامل ژنتیکی

تحقیقات نشان داده‌اند که ADHD دارای زمینه‌ ژنتیکی قوی است. افراد با سابقه خانوادگی این اختلال بیشتر در معرض خطر ابتلا به آن هستند.

نقص در ساختار مغز

برخی از مطالعات نشان داده‌اند که تغییرات در ساختار و عملکرد مغز، به ویژه در نواحی مرتبط با کنترل توجه و رفتار، می‌تواند به بروز علائم ADHD منجر شود.

عوامل محیطی

قرار گرفتن در معرض سموم، مواد شیمیایی، یا عفونت‌های دوران بارداری می‌تواند خطر ابتلا به ADHD را افزایش دهد. همچنین، شرایط نامساعد اجتماعی و اقتصادی در دوران کودکی نیز می‌تواند تأثیرگذار باشد.

تغییرات شیمیایی مغز

عدم تعادل در انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین و نوراپی‌نفرین می‌تواند بر عملکرد مغز تأثیر بگذارد و به بروز علائم ADHD کمک کند.

استرس و شرایط روانی

شرایط استرس‌زا و اختلالات روانی دیگر نیز باعث تشدید علائم ADHD می شوند. افرادی که دچار اضطراب یا افسردگی هستند، بیشتر با چالش‌های مربوط به ADHD مواجه می شوند.

توجه به این نکته مهم است که داشتن ADHD به معنای بی هوش بودن یا تنبل بودن نیست. با مدیریت و حمایت مناسب، افراد مبتلا به بیش فعالی می توانند زندگی موفق و رضایت بخشی داشته باشند.

عوامل موثر بر روی بروز بیش فعالی در بزرگسالان

این اختلال در بزرگسالان بر اثر دلایل مخصوصی به وجود می آید که برخی از رایج ترین آن ها عبارتند از:

• آسیب های مغزی
• مصرف بیش از اندازه برخی مواد غذایی که دارای قند هستند.
• تماشای زیاد تلویزیون
• وجود برخی عوامل اجتماعی و محیطی
• ژنتیک
• مصرف بیش از اندازه مشروبات الکلی توسط مادر در دوران بارداری
• استعمال دخانیات در دوران بارداری توسط مادر
• زایمان زودرس
• قرار گرفتن در محیط هایی که آلودگی هوا به میزان زیادی دیده می شود.

نشانه های بیش فعالی در بزگسالان

بیش فعالی در اوایل دوران کودکی ظاهر می شود. ADHD به طور معمول تا 12 سالگی مشخص می شود. بسیاری از والدین فعالیت های حرکتی بیش از حد را در سال های نوپا از تکانشگری و بی توجهی گزارش می کنند، اما علائم بیش فعالی که برای کودکان زیر چهار سال معمول است، دشوار است. برای تشخیص کودکان باید شش علامت یا بیشتر را داشته باشند.

ADHD معمولا در دوران کودکی تشخیص داده می شود و می تواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. علائم آن ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، ولی معمولا شامل:

افراد بیش فعال به موارد زیر بی توجه هستند:

• به جزئیات توجه نمی کند یا اشتباه می کند.
• در حفظیات مشکل دارد.
• با سازماندهی مشکل دارند.
• از کارهایی که نیاز به تلاش ذهنی مداوم دارند اجتناب می کند یا دوست ندارد.
• به راحتی حواسش پرت می شود.
• در کارهای روزمره فراموشکار هستند.
• مشکل در تمرکز روی کارها، حواس پرتی و فراموشی.
• بی قراری، صحبت زیاد و مشکل در نشستن.
• عمل بدون فکر کردن، صحبت زیاد، قطع حرف دیگران و مشکل در انتظار نوبت  بودن.

بیش فعالی در بزگسالان عمدتا:

• بی قراری دست یا پا
• مشکل در انجام فعالیت های بی سر و صدا
• بیش از حد صحبت می کند.
• حرف دیگران را قطع می کند
• در زمان نوبت گرفتن تحمل انتقاد را ندارد.

بیشتر بخوانید: تاثیر نوروفیدبک بر پیش فعالی

شدت علائم بیش فعالی

شدت بیش فعالی در هر فرد متفاوت است. روانشناسان شدت تعیین بیش فعالی را خفیف، متوسط و شدید می دانند، که در ادامه به آن پرداخته ایم:

خفیف

در این مورد علائم کمی از ADHD وجود دارد و علائم منجر به آسیب جزئی در محیط های اجتماعی مانند مدرسه یا محل کار می شود.

متوسط

اختلال عملکردی بین خفیف و شدید وجود دارد.

شدید

بسیاری از علائم فراتر از تعداد مورد خفیف و شدید وجود دارد. با بالا رفتن سن، علائم آن ممکن است کاهش یابد و تغییر کند.

روش های کنترل و جلوگیری از بروز بیش فعالی در بزرگسالان

با رعایت نکات زیر می توانید از بروز این اختلال در بزرگسالان خود جلوگیری کنید.

• محدود کردن زمان استفاده از تلویزیون
• رعایت از یک رژیم غذایی سالم و مناسب
• شرکت کردن در فعالیت های جسمی به صورت روزانه
• تنظیم ساعت خواب

تشخیص بیش فعالی در بزرگسالان

تشخیص اختلال بیش فعالی و کمبود توجه (ADHD) در بزرگسالان فرآیند پیچیده‌ای است که نیاز به ارزیابی دقیق و جامع دارد.

مصاحبه بالینی

پزشک یا روانشناس با بیمار مصاحبه می‌کند تا اطلاعاتی درباره تاریخچه پزشکی، علائم فعلی و تأثیرات آن بر زندگی روزمره فرد جمع‌آوری کند. این مصاحبه اصولا شامل سوالات درباره عملکرد شغلی، روابط اجتماعی و مشکلات تحصیلی در گذشته است.

معیارهای تشخیصی

برای تشخیص ADHD در بزرگسالان، معیارهای تعیین‌شده در DSM-5 (راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی) باید برآورده شوند. این معیارها شامل وجود تعدادی از علائم خاص مانند مشکلات تمرکز، بی‌قراری و عدم سازمان‌دهی و بروز این علائم در سنین کودکی و تأثیر آن‌ها بر عملکرد فرد در زندگی روزمره است.

استفاده از ابزارهای ارزیابی

ابزارهای مختلفی مانند پرسشنامه‌ها و مقیاس‌های ارزیابی می‌توانند به جمع‌آوری اطلاعات بیشتر درباره علائم و شدت آن‌ها کمک کنند. این ابزارها ممکن است شامل نظرسنجی از خانواده و همکاران فرد نیز باشد.

ارزیابی‌های روان‌شناختی

در برخی موارد، ممکن است نیاز به انجام ارزیابی‌های روان‌شناختی دقیق‌تری باشد تا دیگر اختلالات روانی مانند اضطراب، افسردگی یا اختلالات شخصیت نیز بررسی شوند، زیرا این اختلالات ممکن است علائم مشابهی با ADHD داشته باشند.

بررسی سوابق پزشکی

پزشک به بررسی سوابق پزشکی و روانی فرد و همچنین هر گونه دارویی که فرد مصرف می‌کند، می پردازد تا تأثیرات آن‌ها بر علائم ADHD را ارزیابی کند.

پس از جمع‌آوری و تحلیل تمامی اطلاعات، پزشک می‌تواند تشخیص نهایی را ارائه دهد و در صورت لزوم، برنامه درمانی مناسبی را برای فرد مبتلا به ADHD تدوین کند.

روش های درمان اختلال بیش فعالی در بزرگسالان

درمان بیش‌فعالی یا اختلال کم‌توجهی (ADHD) در بزرگسالان شامل ترکیبی از درمان دارویی، مشاوره روان‌شناختی و تغییرات رفتاری است. این روش‌ها به بهبود تمرکز، کاهش بی‌قراری و… کمک می‌کنند.

درمان دارویی

داروهای محرک مانند متیل‌فنیدات و آمفتامین، به بهبود توجه و کاهش بیش‌فعالی کمک می‌کنند. داروهای غیرمحرک نیز در برخی موارد تجویز می‌شوند.

روان‌ درمانی

روش‌های درمانی مانند رفتار درمانی شناختی (CBT) به افراد کمک می‌کنند تا راهکارهایی برای مدیریت علائم و کنترل استرس پیدا کنند.

آموزش مهارت‌های زندگی

این آموزش‌ها شامل مهارت‌های سازماندهی، مدیریت زمان و تکنیک‌های یادداشت‌ برداری برای بهبود عملکرد روزانه است.

حمایت اجتماعی و مشاوره خانواده

این روش‌ها کمک می‌کنند تا خانواده و دوستان نیز در مدیریت علائم نقش فعالی ایفا کنند.

ترکیب این روش‌ها به بزرگسالان مبتلا به ADHD کمک می‌کند تا به مرور زمان علائم خود را بهبود بخشند و در زندگی شخصی و شغلی موفق‌تر عمل کنند.

ویدیویی از دکتر آمنه ذاکری درباره درمان بیش فعالی

تاثیرات اختلال بیش فعالی بر زندگی بزرگسالان

اختلال بیش‌فعالی در بزرگسالان تأثیرات گسترده‌ای بر زندگی شخصی، شغلی و روابط اجتماعی آن‌ها دارد.

• افراد مبتلا به ADHD ممکن است در سازمان‌دهی وظایف، مدیریت زمان و انجام تکالیف مشکل داشته باشند. این مشکلات باعث می‌شود بهره‌وری کاهش یابد و شانس موفقیت شغلی و تحصیلی کم شود.

• بزرگسالان با ADHD ممکن است به دلیل عدم توجه کافی و فراموشی، در روابط بین فردی دچار چالش شوند. این موضوع می‌تواند منجر به سوءتفاهم، تنش و حتی از دست دادن روابط شود.

• نداشتن تمرکز و رفتارهای تکانشی می‌تواند منجر به تصمیمات مالی نامناسب، مانند خرج کردن بی‌رویه و مشکلات مالی شود.

• ADHD می‌تواند خطر ابتلا به اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس را افزایش دهد، زیرا افراد مبتلا ممکن است به دلیل مشکلات مستمر احساس ناکامی و ناتوانی کنند.

• ممکن است افراد مبتلا به ADHD رفتارهای پرخطر مانند مصرف مواد یا فعالیت‌های پرخطر را بیشتر تجربه کنند که روی سلامت جسمی آن‌ها تأثیر منفی دارد.پ

سوالات متداول

در نهایت…

اختلال بیش‌فعالی در بزرگسالان، چالش‌های مهمی در زمینه‌های شغلی، روابط و سلامت روان ایجاد می‌کند. مشکلات تمرکز، مدیریت زمان و رفتارهای تکانشی می‌تواند به تنش در روابط و افزایش اضطراب و افسردگی منجر شود. با این حال، ترکیبی از درمان دارویی، رفتاردرمانی شناختی و حمایت‌های اجتماعی به مدیریت بهتر علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند.