نوروفیدبک برای کنکوری ها

نوروفیدبک برای کنکوری ها یکی از روش های نوین برای درمان مشکلاتی است که یک فرد کنکوری ممکن است با آنها دست و پنجه نرم کند. کنکور یکی از آزمون های پر استرس و البته سرنوشت ساز در زندگی بسیاری از نوجوانان به شمار می رود. نحوه برگزاری آزمون، زمان محدود آن و همچنین منابع بسیار زیاد آن موجب شده که کنکور آزمونی سخت برای بسیاری از افراد تلقی گردد. بنابراین طبیعی است که نوجوانان و افرادی که قصد شرکت در کنکور را دارند تا حد زیادی دچار استرس و اضطراب شوند.

داشتن اضطراب و استرس ممکن است جنبه های زیادی از سلامت روانی و جسمی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین یکی از دلایل اصلی در کاهش تمرکز در جلسه آزمون، داشتن استرس می باشد.  بنابراین برای دریافت نتیجه بهتر از کنکور ابتدا باید بر استرس و اضطراب آن غلبه کرد.

روش های روانشناختی زیادی وجود دارد که با استفاده از آن ها می توان استرس را کاهش داد تا به طبع آن فرد دارای تمرکز بیشتر گردد. ما در این مقاله به یک روش روانشناختی و پزشکی می پردازیم که نوروفیدبک نام دارد. در ادامه به تاثیر آن بر افزایش تمرکز و همچنین کاهش استرس و اضطراب برای افراد کنکوری می پردازیم.

نوروفیدبک

در این روش نوروتراپیست با بکار گیری ابزار الات مخصوصی می تواند امواج مغزی افراد را اندازه گیری کند و در عین حال همزمان هم آن امواج را روی یک صفحه مانیتور نشان دهد. تصویر گری این امواج موجب می شود که ارزیابی امواج نیز صورت بگیرد.

ابزار مورد استفاده در روش درمانی نورو فیدبک سیم هایی است که بر روی پوست سر افراد وصل می شوند و مانیتوری است که امواج مغزی گزارش شده از سوی این سیم ها را دریافت کرده و تصویر گری می کند.

فایده دیدن این امواج از سمت درمان گر و درمان جو این است که می توانند امواج مغزی دچار اشکال و اختلال را ببینند و اینکه با بکارگیری روش های هدایت مغز می توانند در بهبود عملکرد امواج مغزی تاثیر بگذارند.

در واقع زمانی که این روش بکار گرفته می شود افراد می توانند فعالیت های مغزی را به سمت و سوی مثبتی حرکت دهند و با این کار فرایند های مغزی نیز عملکرد بهتری خواهد داشت. در واقع این روش برای این است که افراد یاد بگیرند چگونه مغزشان را کنترل کنند تا به مسیر منفی و اشتباهی نرود.

نوروفیدبک چگونه به دانش‌آموزان کنکوری کمک می‌کند؟

نوروفیدبک می‌تواند به عنوان یک روش مکمل، به دانش‌آموزان کنکوری کمک کند تا عملکرد ذهنی بهتری در دوران آمادگی برای آزمون داشته باشند. مهم‌ترین مزایای آن برای داوطلبان کنکور عبارت‌اند از:

• افزایش تمرکز و توجه هنگام مطالعه و تست‌زنی
• کاهش حواس‌پرتی و بهبود توجه پایدار
• مدیریت بهتر استرس و اضطراب ناشی از کنکور
• بهبود کیفیت خواب و استراحت ذهنی بهتر
• افزایش توان یادگیری و یادسپاری مطالب
• کاهش خستگی ذهنی در ساعات طولانی مطالعه
• بهبود عملکرد شناختی و تصمیم‌گیری در شرایط آزمون
• کمک به حفظ آرامش و کنترل هیجانات در روزهای نزدیک به کنکور

البته نوروفیدبک جایگزین مطالعه، برنامه‌ریزی و تلاش فردی نیست، بلکه می‌تواند شرایط ذهنی مناسب‌تری را برای یادگیری و عملکرد بهتر در دوران کنکور فراهم کند.

اشتباهات رایج کنکوری‌ها هنگام استفاده از نوروفیدبک

برای اینکه نوروفیدبک بیشترین اثربخشی را داشته باشد، دانش‌آموزان باید انتظارات واقع‌بینانه‌ای از این روش داشته باشند. برخی از اشتباهات رایج کنکوری‌ها عبارت‌اند از:

• انتظار نتیجه فوری و معجزه‌آسا پس از چند جلسه
• نامنظم بودن جلسات درمانی و رعایت نکردن برنامه تعیین‌شده
• بی‌توجهی به خواب و استراحت کافی در طول دوره درمان
• تصور اینکه نوروفیدبک جایگزین مطالعه و برنامه‌ریزی است
• قطع زودهنگام جلسات پس از مشاهده تغییرات اولیه
• مقایسه روند پیشرفت خود با سایر دانش‌آموزان
• نادیده گرفتن توصیه‌های درمانگر درباره سبک زندگی و مدیریت استرس
• شرکت در جلسات با خستگی شدید یا استرس بالا
• انتظار افزایش ناگهانی هوش یا حافظه بدون تلاش شخصی
• عدم صبوری در طول فرآیند آموزش و تنظیم مغز

نوروفیدبک زمانی بهترین نتیجه را خواهد داشت که در کنار مطالعه اصولی، برنامه‌ریزی منظم، خواب کافی و مدیریت استرس مورد استفاده قرار گیرد.

 

فواید نوروفیدبک برای کنکوری ها

همانطور که اشاره شد، کنکور دارای استرس و اضطراب بسیاری است که این امر می تواند در تضعیف حافظه نقش داشته باشد. همچنین به طور کلی بسیاری از دانش آموزان دچار حواس پرتی بوده و با اینکه درسی را به خوبی یاد گرفته اند اما در پاسخ دادن به آن به مشکل بر می خورند زیرا دقت و تمرکز کافی برای خواندن و سوال و نوشتن جواب مسئله ندارند. در قسمت های قبل به تاثیر نوروفیدبک بر کاهش استرس و افزایش تمرکز اشاره شده است. در اینجا به سایر فواید نوروفیدبک این روش برای دانش آموزان اشاره می گردد :

• شناخت ضعف ها و رفع آنها: اساس کار این روش و نوروفیدبک برای کنکوری ها، در واقع یاد آوری به ذهن و مغز برای از بین بردن الگوهای مخرب است. در این روش درمانی، فرد پس از چند جلسه متوجه تغییر در عملکرد ذهنی خود شده چرا که ذهن به طور طبیعی الگو ها و رفتار های نامناسب را حذف کرده و در عوض سیگنال های کاربردی را تقویت کرده اس. بنابراین فرد ضعف های خود را شناسایی و آنها را از بین می برد.

• هماهنگ سازی علایق فردی با توانایی ها : هنگامی که در این روش با حذف الگوهای نامناسب، عملکرد ذهن را افزایش می دهد، فرد نیز با تمرکز و دقت بیشتری به سایر امور می پردازد. در نتیجه به تدریج فرد در مسیری قرار می گیرد که کارها را با علاقه و تمرکز بیشتری انجام داده و این امر موجب بروز توانایی در بسیاری از شاخه ها و فعالیت ها می گردد.

• افزایش ظرفیت حافظه: حافظه دارای بعد های مختلفی مانند حافظه بلند مدت؛ کوتاه مدت و حافظه تصویری می باشد. تاثیر نوروفیدبک برای کنکوری ها در حافظه بسیار مشهود است. بسیاری از فرمول ها و دروس ریاضی و فیزیک تصویری بوده و فرد با تثبیت این فرمول ها و تصاویر در ذهن می تواند در حل مساله ها بسیار موفق باشد. تقویت حافظه کوتاه مدت و تصویری می تواند تاثیر بسیار زیادی در موفقیت در کنکور داشته باشد. 

• کنترل عملکرد در مواجهه با سوالات آزمون: همانطور که همه ما میدانیم سوالات کنکوری تستی بوده و دارای زمان محدودی است. اینکه دانش آموز در برخورد با سوالات دچار استرس نشده و تمرکز خود را حفظ کند و در زمان کم پاسخ سریع را بیابد، تکنیک اصلی برای جواب دادن به سوالات اس. نوروفیدبک با تقویت تمرکز و کنترل استرس، تا حد زیادی می تواند عملکرد فرد در پاسخ به سوالات تستی بهبود بخشد.

• حفظ آرامش: حفظ آرامش از جمله فاکتورهای موثر در موفقیت هر آزمونی علی الخصوص کنکور است. نوروفیدبک با تقویت سیگنال های مغزی که مربوط به کاهش استرس است می تواند فرد را آرام کند و از بسیاری از تنش های مضر و مخرب رها سازد.

درحالت کلی از مزایای این روش می توانیم به موارد زیر هم اشاره کنیم:

• افزایش توانمندی در زمینه یادگیری
• افزایش توانمندی در زمینه به یاد سپاری مطالبی که مطالعه می شود (افزایش حافظه)
• افزایش توانایی تمرکز
• کاهش بیش فعالی و پرش ذهن
• روشی بی خطر و ایمن
• تاثیرات بلند مدت این روش در درمان بسیاری از مشکلات روانی
• کاهش میزان افسردگی
• ایجاد ذهنی مثبت

البته باید گفت مزایا و نتایج مثبت این روش بیش از مواردی است که در بالا ذکر شد زیرا که این روش کاملا ساختار روانی فرد را در گیر کرده و هرگونه اختلالی که روند عادی مغزی و رفتاری رخ داده باشد کاملا با این روش قابل درمان است.

بهبود عملکرد امواج مغز از طریق نوروفیدبک

یک نکته مهم که باید به آن توجه کرد این است که امواج مغزی ما می تواند تا حد زیادی رفتارها، کنش ها و همچنین فعالیت های شناختی ما را سازمان بخشند. برای مثال شما برای یادگیری مطلبی که اکنون می خوانید باید امواج مغزی درستی داشته باشید تا درک این مطالب برای شما حاصل شود. در غیر این صورت فهم و یادگیری به سختی اتفاق می افتد. از همین رو زمانی که افراد می خواهند در عملکردهای حافظه و یادگیری قوی تر عمل کنند باید امواج مغزی خود را به تعادل برسانند. اگر روند مغزی درست شود فرایند های رفتاری و شناختی بهبود پیدا می کند. این  اتفاق اکنون به کمک نوروفیدبک انجام می شود و نتایج خوبی را برای افراد رقم زده است.

چگونگی درمان استرس و اضطراب با استفاده از نوروفیدبک

امواج و سیگنال های مغزی به چهار دسته آلفا، بتا، تتا و دلتا تقسیم می شوند که به ترتیب در زمان های آرامش و هوشیاری، مشغول کار و تمرکز، هنگام شروع خواب و در خواب تولید می شوند. در روش نوروفیدبک برای کنکوری ها، بیشترین تمرکز بر روی تثبیت و تقویت سیگنال ها و امواج بتا می باشد. در واقع در این روش سعی می شود که الگوی بتا یک الگوی منظم و تقویت شده باشد تا فرد در هنگام انجام امور، تمرکز خود را افزایش داده و بازده مغز در این حالت افزایش پیدا کند. بنابراین فرد با افزایش تمرکز می تواند کارها و اعمالی که قرار انجام دهد را با دقت بیشتر و بازده بیشتری انجام دهد.

در واقع در نوروفیدبک، جریان های الکتریکی که با استفاده از سوند هایی به سر فرد متصل شده است، موجب تحریک پذیری نورون ها و همچنین تقویت سیگنال های بتا شده و در نتیجه موجب افزایش عملکرد مغز می شود. این روش در افزایش و تقویت بسیاری از مهارت ها مانند مهارت گفتاری و سخنوری، حل مساله، افزایش حافظه و … در دانش آموزان موثر می باشد.

آیا روش نوروفیدبک برای مغز اثرات منفی به بار می آورد؟

یکی از دغدغه هایی که افراد دارند این است که مبادا این روش به جای درمان موجب بروز مشکلاتی نیز در فرایند های مغزی افراد گردد.

باید برای پاسخ گویی به این سوال به سابقه این روش درمانی اشاره کنیم که در طول سالیان طولانی از سوی بسیاری از مهم ترین ومعتبر ترین محققین این روش مورد بررسی و آزمایش قرار گرفته است. همچنین برای درمان بسیاری از افراد در کشورهای مختلف بکار گرفته شده است. تاکنون هیچ گونه گزارشی مبنی بر مشکل این روش درمانی وجود نداشته است. علاوه بر ایمن بودن و کم خطر بودن این روش باید به اثرات حیرت انگیز این روش نیز اشاره کرد.

چه زمانی برای شروع نوروفیدبک قبل از کنکور مناسب‌تر است؟

یکی از سوالات رایج دانش‌آموزان و والدین این است که بهترین زمان برای شروع نوروفیدبک چه موقع است. در حالت ایده‌آل، بهتر است نوروفیدبک چند ماه قبل از کنکور آغاز شود تا مغز فرصت کافی برای یادگیری، تنظیم بهتر عملکرد و تثبیت تغییرات ایجاد شده را داشته باشد.

هرچه دانش‌آموز زودتر برای ارزیابی و شروع جلسات اقدام کند، فرصت بیشتری برای بهره‌مندی از مزایایی مانند افزایش تمرکز، کاهش استرس، بهبود کیفیت خواب و مدیریت بهتر فشارهای درسی خواهد داشت. به همین دلیل بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند دانش‌آموزان از ماه‌های ابتدایی سال کنکور یا حتی قبل از ورود به سال کنکور، در صورت نیاز برای بررسی شرایط خود اقدام کنند.

البته این موضوع به معنای بی‌فایده بودن نوروفیدبک در ماه‌های نزدیک به کنکور نیست. حتی در هفته‌ها و ماه‌های منتهی به آزمون نیز برخی دانش‌آموزان ممکن است از بهبود تمرکز، کاهش اضطراب و آرامش ذهنی بیشتری برخوردار شوند. با این حال، نباید انتظار داشت که در مدت زمان کوتاه، تغییرات بسیار چشمگیر یا معجزه‌آسا ایجاد شود.

نکته مهم این است که نوروفیدبک زمانی بهترین نتیجه را خواهد داشت که در کنار برنامه‌ریزی درسی مناسب، خواب کافی، تغذیه سالم و مدیریت استرس قرار بگیرد. بنابراین هرچه زودتر و با برنامه‌ریزی دقیق‌تر در کنار روانشناس برای نوروفیدبک این مسیر آغاز شود، احتمال بهره‌مندی از نتایج مطلوب نیز بیشتر خواهد بود.

سخن اخر

در انتها توصیه ای که به عنوان سخن پایانی داریم این است که حتما اگر فکر می کنید این روش می تواند برای شما مفید و اثر بخش باشد از بهترین مرکز نوروفیدبک و معتبر ترین پزشکانی که در این حوزه فعالیت دارند کمک بگیرید.خوش بختانه کم نیستند تعداد پزشکانی که با دانش و تجربه زیادی که در این حوزه دارند توانستند به بسیار ی از افراد در زمینه های مختلفی کمک کنند.